Zobacz również

Dieta w chorobie Alzheimera

 

Ponad 47 milionów ludzi na świecie cierpi na demencję, czyli chorobę otępienną. Szacuje się, że do 2050 roku wraz ze starzeniem się społeczeństwa, choroba ta może dotyczyć już ponad 131 milionów osób. Jedną z najczęstszych postaci otępienia jest choroba Alzheimera, stanowi 60-80% przypadków.

 

Najwięcej starszych osób żyje w krajach, w których stosuje się dietę śródziemnomorską, co sugeruje, że taki sposób odżywiania może być korzystny w prewencji chorób neurodegeneracyjnych. Badania wykazały, że u osób stosujących dietę śródziemnomorską ryzyko rozwoju łagodnych zaburzeń poznawczych jest mniejsze o 28%, a ryzyko ich rozwoju do choroby Alzheimera jest mniejsze aż o 48% w porównaniu z osobami niestosującymi takiej diety.

Prozdrowotne działanie diety śródziemnomorskiej jest spowodowane spożywaniem dużej ilości antyoksydantów, błonnika oraz działających przeciwzapalnie kwasów tłuszczowych omega-3. Stwierdzono, że stosowanie tej diety może zmniejszyć zapadalność na chorobę Alzheimera i chorobę Parkinsona nawet o 13%.

Badania epidemiologiczne wykazały zwiększone ryzyko wystąpienia otępienia u osób spożywających duże ilości pokarmów zawierających nasycone kwasy tłuszczowe, izomery trans kwasów tłuszczowych oraz cholesterol. W chorobach Alzheimera i Parkinsona zalecane do spożywania są JNKT oraz wielonienasycone niezbędne kwasy tłuszczowe (WNKT).

 

Głównym źródłem energii w diecie starszych osób mają być węglowodany, które powinny dostarczać 55–60% energii każdego dnia. Tłuszcze powinny pokrywać zapotrzebowanie energetyczne w 25– –30%, a białka w 12–15%. U ludzi starszych zwiększa się zapotrzebowanie na witaminy: D, B6, B2, B12, C, E, A i β-karoten. Zapotrzebowanie na składniki mineralne jest zbliżone do zapotrzebowania osób w średnim wieku. U starszych kobiet zmniejsza się natomiast zapotrzebowanie na żelazo. Ze względu na profilaktykę chorób układu krążenia zaleca się zmniejszenie ilości spożywanego sodu.

W jadłospisie osób cierpiących na chorobę Alzheimera należy uwzględnić 5 mniejszych posiłków w ciągu dnia. Rodzaj i konsystencja posiłków zależą od etapu rozwoju choroby i stanu chorego.

 

Należy wybierać:

- odtłuszczone produkty mleczne,

- chude mięso, drób, ryby,

- pełnoziarniste produkty zbożowe, (jeżeli nie ma przeciwwskazań zdrowotnych)

Zalecane jest codzienne spożywanie warzyw i owoców. Do przygotowywania potraw dobrze jest używać olejów roślinnych, najlepiej oleju rzepakowego, a do smarowania pieczywa miękkich margaryn.

Ograniczyć należy:

- tłuszcze pochodzenia zwierzęcego (masło, smalec),

- cukry proste.

Osoby starsze powinny unikać potraw ciężkostrawnych (bigos i potrawy smażone), dużych ilości przypraw i soli oraz zmniejszyć spożycie alkoholu.

Pewne znaczenie w leczeniu choroby Alzhaimera mają kwasy tłuszczowego omega 3, witaminy antyoksydacyjne, witaminy z grupy B i kwas foliowy oraz polifenole roślinne.

Kwasy tłuszczowe Omega – 3, które mają działanie przeciwzakrzepowe i przeciwzapalne.

Warto więc w diecie uwzględnić:

  • oleje roślinne (np. słonecznikowy, lniany, rzepakowy)
  • oraz tłuste ryby morskie (np. dorsz, łosoś, makrela).
  • źródłem kwasu omega-3 są także inne owoce morza,
  • oliwa z oliwek tłoczona na zimno,
  • siemię lniane
  • orzechy włoskie.

DHA (Kwas dokozaheksaenowy z grupy kwasów Omega -3) w połączeniu z fosfatydyloseryną mają podstawowe znaczenie w funkcjonowaniu błon neuronowych. Przyczyniają się do bardziej efektywnej funkcji neuroprzekaźników i synaps w mózgu.

 

Witaminy z grupy B: B2, B4, B6, B12. Mają one istotny wpływ na równowagę psychiczną, układ nerwowy, funkcjonowanie mózgu oraz chronią przed nowotworami. Bardzo ważne jest więc uwzględnienie w diecie produktów bogatych w witaminę B lub zastosowanie suplementacji.

Gdzie szukać witamin?

  • Witaminę B2 znajdziemy w nasionach roślin strączkowych, np. grochu, fasoli.
  • Witaminę B6, nazywaną także choliną, w orzechach laskowych i włoskich.
  • Witaminę B12 w rybach, jajach i drożdżach spożywczych.
  • Witaminy z grupy B występują także w warzywach zielonych: szpinaku i brokułach oraz w produktach zbożowych.

 

Kwas foliowy - czyli witamina B9.

Jest ona niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i krwiotwórczego.

Kwas foliowy odpowiedzialny jest m.in. za przekształcanie aminokwasów, którego wynikiem jest wytworzenie serotoniny czyli tzw. „hormonu szczęścia”. To właśnie ona odpowiada za naszą kondycję psychiczną i utrzymuje ją na prawidłowym poziomie. Kwas foliowy występuje w wielu warzywach i owocach, szczególnie zalecanych do spożycia na surowo, np. w szpinaku, brukselce. Znajdziemy go również w nasionach strączkowych i orzechach.

 

Poszczególne witaminy z grypy B, są ze sobą ściśle powiązane i wzmacniają nawzajem swoje działanie, np. B6, B9 i B12. Dlatego istotne jest przygotowanie diety chorego na Alzheimera w taki sposób, by łączyć produkty bogate w te trzy witaminy. Dzięki temu, będą mogły ze sobą współpracować, tworząc pożądany efekt.

 

Cholina

Dzięki prawidłowej suplementacji produktów zawierających cholinę możliwe jest opóźnienie procesów demencji. Cholinę można przyjmować w formie tabletek lub też uzupełniać jej niedobory w posiłkach poprzez np. kapustę, orzechy, otręby soję i soczewicę.

 

Witaminy C, E, A

Dieta w chorobie Alzheimera powinna obfita być także w witaminę C, E i A. Zapotrzebowanie na te składniki dotyczą wszystkich osób starszych.

 

Jadłospis chorego na Alzheimera warto wzbogacić o przeciwutleniacze(inaczej nazywane są antyoksydanty, są naturalnymi substancjami, które chronią nasz organizm przed nowotworami. Ich dodatkowych działaniem jest spowalnianie procesów starzenia), które najłatwiej dostępne przyswajalne są w warzywach i owocach. Mają one korzystny wpływ na zdrowie osoby w podeszłym wieku.

Znajdziemy je we wszystkich warzywach i owocach, a także olejach roślinnych, zielonej herbacie czy kakao.

 

Polifenole

Pełnią w organizmie człowieka bardzo ważną rolę – są antyoksydantami, dzięki czemu mają m.in. działanie przeciwnowotworowe, przeciwzapalne, przeciwmiażdżycowe i hipotensyjne.

Występują między innymi w owocach, warzywach, nasionach zbóż i roślin strączkowych, orzechach, a także w kawie, herbacie i kakao.

 

 

 

21 września 2022

Dieta w chorobie Alzheimera